Sự "khan hiếm" của dòng vốn giá rẻ là nguyên nhân khiến một loạt ngân hàng buộc phải tăng mạnh lãi suất thời gian gần đây nhằm tăng sức hấp dẫn của tiền gửi không kỳ hạn.

CASA nhiều ngân hàng giảm mạnh

Trong bối cảnh cuộc đua lãi suất huy động đang ngày một "nóng", tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) lại càng cho thấy tầm quan trọng của mình, như là cấu phần lớn giúp các ngân hàng pha loãng chi phí vốn.

Tuy nhiên, những con số trong báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm nay tại các nhà băng cho thấy diễn biến không mấy khả quan liên quan đến chỉ số này.

Khảo sát tại 27 ngân hàng đã công bố BCTC quý 3/2022 cho thấy, có tới 18 ngân hàng, tương đương tỷ lệ gần 67% ghi nhận tỷ lệ CASA sụt giảm trong 9 tháng đầu. Tỷ lệ CASA bình quân của nhóm theo đó đã giảm khá mạnh, xuống còn 16,7%, từ mức 18% hồi đầu năm nay.

Tại KienLongBank, tính tới cuối tháng 9/2022, lượng tiền gửi khách hàng giảm 17,8% so với đầu năm trong khi lượng tiền gửi không kỳ hạn giảm mạnh tới 51,3%, xuống còn gần 3,9 nghìn tỷ đồng.

Tỷ lệ CASA của ngân hàng theo đó giảm mạnh từ 15,5% hồi đầu năm xuống còn 9,2% kết thúc quý 3/2022, nằm trong nhóm những nhà băng có CASA giảm mạnh nhất và ở mức thấp trong nhóm khảo sát.

Tại TPBank, dù tiền gửi khách hàng tăng mạnh 16,6% trong 9 tháng qua nhưng lượng tiền gửi không kỳ hạn lại giảm 13,1% khiến tỷ lệ CASA của ngân hàng giảm khá mạnh xuống còn 17,3%, từ mức 23,3% hồi đầu năm.

18 ngân hàng sụt giảm CASA, nguồn vốn giá rẻ đã không còn “rẻ” - Ảnh 1.

Nguồn: BCTC quý 3 của các NHTM, Trần Thúy tổng hợp

Một số thành viên khác cũng ghi nhận tỷ lệ tiền gửi này giảm mạnh bao gồm LienVietPostBank giảm 3,8 điểm %, BacABank giảm 3,5 điểm %, Saigonbank giảm 3,1 điểm %, VPBank giảm 3 điểm %,…

Đáng chú ý, việc tỷ lệ CASA đi xuống không chỉ diễn ra ở các thành viên có quy mô vừa và nhỏ. Những nhà băng vốn luôn đứng đầu hệ thống trong việc thu hút nguồn vốn rẻ cũng ghi nhận lượng tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm khá mạnh trong 9 tháng qua.

Tại Techcombank, dù lượng tiền gửi khách hàng vẫn nhích nhẹ 1,3% trong 3 quý đầu năm nhưng lượng tiền gửi không kỳ hạn đã giảm 6,7%, khiến tỷ lệ CASA của ngân hàng dù vẫn dẫn đầu hệ thống nhưng đã giảm khá mạnh so với đầu năm, xuống còn 46,5%.

Trong khi đó, tại MB, lượng tiền gửi khách hàng đến cuối tháng 9/2022 đã giảm 2% so với đầu năm trong khi lượng tiền gửi không kỳ hạn cũng đã "hụt" mất hơn 16 nghìn tỷ đồng, tương đương 9,5%. Tỷ lệ CASA của ngân hàng theo đó cũng giảm 3,4 điểm %, xuống còn 41,6%.

18 ngân hàng sụt giảm CASA, nguồn vốn giá rẻ đã không còn “rẻ” - Ảnh 2.

Nguồn: BCTC quý 3 của các NHTM, Trần Thúy tổng hợp.

Khảo sát cũng cho thấy, có tới 14/27 nhà băng (tương đương 51,9%) sở hữu tỷ lệ CASA ở mức dưới 15%. Trong đó, VietBank là ngân hàng có tỷ lệ CASA ở mức thấp nhất khi chỉ 4,9% tổng số tiền gửi khách hàng là tiền gửi không kỳ hạn. VietCapitalBank và LienVietPostBank lần lượt đứng thứ hai và ba với tỷ lệ CASA ở mức 5,9% và 6,3%.

Một số ngân hàng khác cũng có tỷ lệ CASA ở mức khiêm tốn bao gồm NamABank (6,8%), BacABank (6,9%), Baovietbank (7,6%)…

Nguồn vốn rẻ đã không còn… rẻ

Với lợi thế chi phí vốn thấp, tiền gửi không kỳ hạn là một cấu phần quan trọng trong huy động vốn của các NHTM. Thành viên nào sở hữu tỷ lệ CASA càng lớn thì càng có lợi thế hóa giải áp lực chi phí vốn, cải thiện lãi biên (NIM).

Tuy nhiên, như trên, tính chất lỏng lẻo trong cơ cấu cân đối vốn cùng độ nhạy với mức độ thay đổi lãi suất đang khiến cho nguồn vốn giá rẻ này ngày càng trở nên "khan hiếm" hơn.

Bởi, trong bối cảnh lãi suất huy động liên tục tăng cao như hiện nay, nguồn tiền nhàn rỗi trong tài khoản thanh toán có xu hướng được dịch chuyển vào tài khoản tiết kiệm với kỳ hạn dài hơn để hưởng lãi suất hấp dẫn hơn.

Mặt khác, tín dụng và nguồn vốn trên các thị trường đã và đang có xu hướng "ngột ngạt" đi, nhà đầu tư và doanh nghiệp sẽ càng tranh thủ và tận dụng hơn nguồn vốn nhàn rỗi của mình thay vì để ở dạng không kỳ hạn, hoặc số dư loại này không dồi dào như trước.

Sự "khan hiếm" trên cũng là nguyên nhân khiến một loạt nhà băng buộc phải tăng mạnh lãi suất trong thời gian gần đây nhằm tăng sức hấp dẫn của tiền gửi không kỳ hạn. Lãi suất tại một số thành viên thậm chí đã được đẩy lên kịch trần mới.

VPBank là một ví dụ. Từ ngày 1/11, ngân hàng này tăng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn áp dụng với khách hàng cá nhân lên mức trần theo quy định của Ngân hàng Nhà nước là 1%/năm.

Cụ thể, khách hàng cá nhân có số dư tiền gửi bình quân dưới 100 triệu đồng trên tài khoản thanh toán sẽ hưởng lãi suất không kỳ hạn 0,2%/năm; số dư tiền gửi bình quân từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng sẽ hưởng lãi suất 0,5%/năm.

Khách hàng cá nhân có số dư tiền gửi bình quân từ 500 triệu đồng trở lên trong tài khoản thanh toán sẽ được hưởng lãi suất không kỳ hạn kịch trần với mức 1%/năm.

Ngoài VPBank, một ngân hàng lớn khác là Techcombank cũng vừa tăng mạnh lãi suất tiền gửi không kỳ hạn lên 1%/năm.

Techcombank vốn vẫn là "nhà vô địch" trong việc huy động tiền gửi không kỳ hạn, dù lãi suất nhà băng này trước đó luôn ở mức thấp nhất hệ thống (0,03%/năm). Tuy nhiên, với diễn biến chung của thị trường, ngân hàng này cũng không tránh khỏi "vòng xoáy" nâng lãi suất để níu kéo dòng vốn giá rẻ.

Tương tự, lãi suất tài khoản thanh toán cũng đã được đẩy lên kịch trần ở một số thành viên quy mô nhỏ hơn như SCB, Kienlongbank hay ngân hàng Bản Viêt, hoặc sát trần như OCB 0,9%/năm, BaovietBank 0,8%/năm,…

Trước đó, lãi suất tiền gửi không kỳ hạn của đa số ngân hàng thương mại áp dụng mức rất thấp, dao động mức 0,02 - 0,2%/năm. Mức 0,2%/năm cũng là mức trần với tiền gửi này trước thời điểm NHNN tăng lãi suất điều hành lần đầu trong năm nay vào ngày 23/9.

Tuy nhiên, sau 2 lần Nhà điều hành nâng lãi suất điều hành, mức trần lãi suất tiền gửi không kỳ hạn tăng lên 1%/năm, lãi suất tại các nhà băng cũng vọt lên tương ứng. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí huy động CASA của các thành viên đã tăng tới gấp 5 lần chỉ trong một thời gian ngắn. Nguồn vốn giá rẻ đã không còn rẻ.

Tuy nhiên, trong môi trường lãi suất như hiện nay, chi phí đầu vào tăng lên, CASA càng là nguồn vốn quý đối với các nhà băng.

Theo Trần Thúy/Bizlive

Nhịp sống doanh nghiệp

Tin liên quan

Tín hiệu giao dịch

STT Tiền điện tử Giá (USD) % (24h) Vốn hóa thị trường Giao dịch (24h)
1  Bitcoin $16,203.37 -2.16% $311,407,966,607 $25,291,173,487
2  Ethereum $1,172.57 -3.76% $143,491,455,143 $6,054,102,839
3  Binance Coin $438.77 0.99% $73,187,518,829 $3,291,631,499
4  Tether $0.999664 0.01% $65,340,747,552 $34,051,962,506
5  Solana $13.34 -7.29% $4,842,148,315 $371,448,782
6  Cardano $0.305697 -3.64% $10,526,326,867 $242,304,944
7  XRP $0.382698 -4.52% $19,249,237,528 $973,527,335
8  Polkadot $5.15 -4.78% $5,875,473,911 $172,942,390
9  USD Coin $1.00 -0.01% $44,303,301,407 $2,748,791,215
10  Dogecoin $0.094632 -3.38% $12,554,890,874 $2,100,365,522
11  Avalanche $12.31 -4.85% $3,703,083,235 $169,710,077
12  Shiba Inu $0.000009 -1.99% $4,978,408,912 $237,626,940
13  Crypto.com Coin $0.413182 4.41% $10,438,232,991 $121,270,843
14  Terra $0.007659 -99.32% $13,004,951,917 $1,319,236,239,656
15  Litecoin $71.69 -6.61% $5,140,891,049 $755,887,655
16  Wrapped Bitcoin $16,130.86 -2.04% $3,517,838,165 $138,542,096
17  Uniswap $5.28 -4.61% $4,027,093,988 $65,822,257
18  Binance USD $1.00 0.02% $22,409,684,216 $5,769,762,299
19  Chainlink $6.73 -5.41% $3,416,630,204 $347,159,473
20  Polygon $0.821582 -4.27% $7,175,957,231 $268,366,770
21  Bitcoin Cash $108.17 -3.99% $2,081,300,631 $171,972,679
22  Algorand $0.231963 -5.62% $1,650,589,136 $66,130,006
23  Decentraland $0.454616 2.57% $843,350,785 $87,274,242
24  Axie Infinity $8.68 32.41% $834,938,447 $183,438,045
25  Elrond $46.37 -11.16% $1,097,324,932 $98,677,737
26  Stellar $0.086338 -4.09% $2,218,730,513 $78,189,993
27  VeChain $0.018313 -4.04% $1,327,883,856 $35,214,029
28  Internet Computer $3.86 -2.49% $1,059,848,748 $24,885,359
29  TerraUSD $0.097040 35.96% $1,094,510,200 $232,277,888
30  FTX Token $7.30 -67.15% $971,126,531 $2,499,543,268
31  THETA $5.26 -10.47% $5,261,411,551 $270,956,464
32  TRON $0.052800 -1.15% $4,865,592,068 $267,806,811
33  Cosmos $9.71 -4.48% $2,781,352,961 $88,474,561
34  Ethereum Classic $18.89 -5.78% $2,608,029,820 $189,110,986
35  The Sandbox $0.549267 -4.44% $823,609,084 $120,227,862
36  Filecoin $4.20 -5.57% $1,375,414,433 $126,649,003
37  Dai $1.00 -0.01% $5,658,372,621 $173,056,161
38  Fantom $0.427744 -4.51% $1,088,611,295 $442,335,441
39  Hedera $0.048210 -3.17% $1,107,300,784 $12,677,635
40  Bitcoin BEP2 $47,953.43 1.6% $5,040,815,674 $26,231,335
41  NEAR Protocol $1.53 -5.55% $1,272,826,479 $101,514,651
42  Helium $8.58 -0.62% $1,061,885,015 $7,404,036
43  Gala $0.302994 -5.39% $2,114,049,015 $1,243,752,106
44  Monero $134.78 -1.9% $2,453,896,226 $67,760,265
45  IOTA $0.712977 2.88% $1,981,741,747 $28,097,000
46  Loopring $2.29 8.95% $3,044,142,284 $650,862,209
47  Tezos $0.970393 -1.93% $890,605,998 $16,044,915
48  The Graph $0.168540 4.43% $1,162,925,238 $64,606,977
49  EOS $0.897583 -4.11% $965,277,532 $135,011,512
50  Flow $1.09 -3.46% $1,133,852,706 $26,752,388
51  Cloudbric $0.023848 45.89% $14,610,958 $774,467
52  Airbloc $35.27 115% $8,901,141,639 $339,099
53  Stacks $1.55 43.21% $2,017,436,651 $1,147,708,536
54  Klaytn $0.371525 -3.58% $1,062,218,145 $59,280,362
55  UNUS SED LEO $3.89 -7.07% $3,710,313,547 $3,533,179
56  PancakeSwap $4.99 4.64% $1,479,472,106 $166,601,019
57  BitTorrent $0.002286 -7.73% $2,263,393,109 $3,593,328
58  STASIS EURO $1.13 -0.62% $111,231,628 $5,607,429
59  Perpetual Protocol $15.45 84.08% $1,061,526,568 $36,869,814
60  Neutrino USD $0.983938 -0.22% $769,760,399 $11,065,813
61  Velas $0.345347 14.55% $771,884,945 $6,158,343
62  Bancor $4.04 29.27% $953,496,689 $47,667,830
63  Secret $856,986,711 22% $128,390,088,827,702,880 $5,749,830
64  Oasis Network $31,115,807 11% $108,687,960,270,742,384 $276,808,589
65  Harmony $0.165530 4.97% $1,954,783,758 $276,397,025
66  Gemini Dollar $1.01 0.04% $800,610,203 $704,643
67  Curve DAO Token $9,526.97 283% $4,142,812,832,088 $188,830,854
68  THORChain $2.93 9.85% $969,658,748 $278,801,238
69  Ren $200.47 40% $200,026,721,368 $25,496,770
70  eCash $0.000050 4.44% $951,220,542 $183,916,127
71  Syscoin $83,944,843 11% $52,560,048,219,485,528 $89,510,440
72  Amp $0.051379 4.55% $2,169,608,333 $21,313,508
73  Synthetix $2,926.38 59% $336,070,359,909 $55,504,791
74  Mina $134,051,562 4% $42,994,138,770,298,248 $52,571,715
75  Pax Dollar $0.996008 -0.25% $941,867,493 $1,884,221
76  HUSD $1.61 60.94% $515,433,976 $42,288,752
77  Deeper Network $0.192592 42.19% $199,671,145 $11,524,919
78  Kusama $5,083,134,598 1% $43,054,648,485,788,312 $1,260,420
79  Bitcoin SV $39.89 0.02% $767,323,385 $27,541,614
80  OKB $20.27 -3.92% $1,216,098,334 $14,203,721
81  Aave $60.04 -1.32% $846,197,064 $91,754,385
82  Maker $1,006.23 -2.36% $983,721,155 $42,391,134
83  Enjin Coin $2,098.14 90% $1,767,198,467,739 $202,312,227
84  Huobi Token $6.44 -10.1% $986,901,681 $46,941,017
85  Cocos-BCX $3.38 71.95% $141,952,362 $53,819,512
86  HEX $610,948 391% $105,945,123,745,842,512 -
87  SORA $185.72 37.3% $75,744,212 $1,697,343
88  Lido stETH $39,127,701,467 1% $61,525,141,923,509,848 -
89  TokenPocket $7,392,391 30% $25,625,406,867,009,164 -
90  LINK $3,813,120,942 1% $22,786,444,312,809,128 -
91  Creditcoin $38,553,109 1% $21,781,371,651,323,436 -
92  Radix $1,781,110 766% $21,577,785,073,476,904 -
93  Nexo $445.91 20% $249,707,804,999 $8,890,263
94  Venus BNB $153,804,531 1% $12,969,889,270,739,742 -
95  Frax $8,411,064 843% $12,495,263,832,089,298 -
96  renBTC $483,757,976 1% $7,644,034,988,614 $19,580,013
97  Waves $10.15 7.33% $1,101,132,740 $1,450,544,783
98  NXM $1,448,074,069 1% $9,574,808,412,050,396 -
99  Dash $788,367,304 620% $8,260,995,399,332,508 -
100  DeFiChain $26,974,778 731% $8,106,240,023,557,864 -
101  Gnosis $46,975,992 13% $70,679,466,393,200 $11,238,251
102  Immutable X $110,809 2% $20,849,830,792,676 $78,432,588
103  Morpheus.Network $2.44 4.6% $115,105,544 $2,463,035
104  TrustSwap $1.57 24.67% $153,091,003 $5,031,137
105  xDai $479,812 4% $3,566,816,333,129 $1,297,797
106  Verasity $0.037148 11.57% $166,059,553 $43,019,015
107  Telcoin $23.20 206% $1,333,763,856,681 $7,119,321
108  Balancer $160,925 1% $1,117,437,627,571 $24,427,256
109  Serum $4,771.81 141% $635,756,561,283 $90,697,616
110  BICONOMY (BICO) $9,508.26 218% $621,599,038,617 $52,735,363
111  Opacity $7,439.73 1% $598,571,856,361 $621,104
112  Ultra $2,047.65 154% $579,046,449,246 $10,493,752
113  KuCoin Token $9.18 -7.12% $902,887,522 $8,674,993
114  Kleros $814.41 999% $504,241,580,617 $891,313
115  SushiSwap $3,561.60 63% $453,194,353,992 $325,096,441
116  Autonio $4,559.72 7% $430,620,496,007 $153,890
117  Enzyme $209,786 249% $376,090,945,866 $54,309,498
118  Compound $47,172.37 25% $292,828,043,852 $87,243,392
119  Injective Protocol $5,420.36 66% $236,628,762,203 $33,706,047
120  Request $232.57 53% $232,544,929,019 $36,644,516
121  SingularityNET $262.77 140% $229,596,032,099 $5,205,871
122  Zilliqa $0.213774 13.9% $2,692,042,799 $5,797,440,029
123  OriginTrail $512.19 51% $186,388,625,567 $6,784,864
124  XYO $13.12 40% $168,470,439,171 $11,950,733
125  Dogelon Mars $0.000269 24% $148,698,995,303 $14,760,628
126  AirSwap $926.70 299% $139,005,632,251 $1,845,412
127  ShareToken $52.38 266% $122,342,547,883 $1,001,039
128  Smooth Love Potion $0.038735 13.18% $123,991,544 $116,484,738
129  Elastos $4,946.11 204% $100,241,368,620 $908,815
130  Theta Network $0.917329 -0.82% $917,329,206 $36,126,099
131  BNB $295.10 -6.07% $47,206,853,289 $1,028,682,917
132  BitTorrent (New) $0.000002 -11.58% $1,621,348,638 $107,716,833
133  Cronos $0.062214 -3.82% $1,571,706,877 $15,014,842
134  Wrapped TRON $0.061587 3% $6,264,763,909 $2,381,979
135  Zcash $62.00 5.03% $946,470,038 $65,506,046
136  ApeCoin $3.86 2.8% $1,395,990,795 $234,567,898
137  Swarm $1,393.31 9% $108,942,732,234 $3,197,496,144
138  Rublix $36,054.80 85% $747,988,204,659 $40,184,240,448
139  Genesis Vision $128,165,638 47% $567,374,323,590,364 $537,499,287,302
140  STEPN $2.62 -0.66% $1,570,261,189 $1,143,597,243
141  BitTorrent-New $9.47e-7 9.24% $885,338,467 $62,408,471
142  TrueUSD $0.998652 -0.08% $807,032,418 $29,973,525
143  QuickSwap $71.70 -9.42% $23,454,359 $4,806,087
144  TerraClassicUSD $0.082928 100.56% $850,366,532 $437,241,202
145  Quant $112.79 -8.1% $1,361,658,132 $29,158,970
146  Chiliz $0.161293 -6.99% $989,852,544 $245,484,713
147  Terra Classic $0.000158 -2.3% $945,326,513 $110,893,118
148  Toncoin $1.71 -0.9% $2,083,005,597 $4,065,973
149  Chain $0.038557 -6.14% $827,930,290 $16,478,436
150  Aptos $7.68 -6.12% $997,779,712 $387,714,090
151  MultiversX (Elrond) $42.39 -3.38% $1,006,823,143 $19,670,077
152  Trust Wallet Token $2.03 2.36% $845,673,697 $53,868,810